Śladami Jakuba Böhmego

W 1604 roku został oskarżony o samodzielne garbowanie skór ponad własne potrzeby, co miało szkodzić lokalnym garbarzom. Otrzymał karę grzywny w wysokości 6 szylingów (72 grosze).

26 lipca 1608 roku sprzedał swój dom przy Rabengasse za 330 marek, lecz mieszkał tam jako najemca do 1610 roku. Następnie kupił nowy dom za 375 marek, z terminem spłaty do 27 kwietnia 1618.

Nowy dom znajdował się w pobliżu poprzedniego, przy moście staromiejskim, na rogu – naprzeciwko dzisiejszego Młyna Trójkołowego (Dreirad-Mühle), po obecnej polskiej stronie.

Budynek został w znacznej mierze zniszczony w 1641 roku przez wojska szwedzkie podczas oblężenia miasta.

Na początku 1612 roku Böhme rozpoczął pisanie swojego pierwszego dzieła Aurora („Jutrzenka wschodząca”). Dzięki tej pracy nawiązał kontakt z osobami o podobnym, teozoficzno-mistycznym usposobieniu i zyskał szersze zainteresowanie.

W tym czasie, w latach 1612–1614, Görlitz nawiedziła epidemia dżumy.

12 marca 1613 roku sprzedał swoją szewską ławkę za 470 marek. Od tego momentu razem z żoną utrzymywał się z handlu przędzą i rękawiczkami, które kupowali od okolicznych chłopów. Towary sprzedawali podczas podróży handlowych po Dolnym Śląsku, Łużycach i Czechach.

Początkowo handel prosperował dobrze, lecz wojna trzydziestoletnia (1618–1648) miała swoje konsekwencje.

W 1620 roku do Görlitz i okolic skierowano około 18 tysięcy żołnierzy w celu obrony przed elektorem saskim Janem Jerzym I, sojusznikiem cesarza Ferdynanda I. Miasto liczyło wtedy około 10 tysięcy mieszkańców.

26 lipca 1613 roku Böhme został krótko uwięziony w ratuszu na skutek oskarżenia przez jego głównego przeciwnika – pastora Gregora Richtera.

Richter zarzucił mu herezję, gdyż Aurora nie odpowiadała luterańskiej ortodoksji.

Burmistrz Scultetus wezwał Böhmego na przesłuchanie. Po krótkim pobycie w więzieniu został zwolniony z nakazem zaprzestania pisania podobnych dzieł.

Richter, niezadowolony z łagodnego wyroku, wezwał Böhmego 30 lipca 1613 roku przed zgromadzenie duchowieństwa Görlitz.

Tam sprawdzono jego wyznanie wiary, które uznano za nienaganne.

Mimo to Richter nałożył na niego zakaz pisania tekstów dotyczących spraw kościelnych.

1624 – Powrót, przesłuchanie i ostatnie miesiące

Na początku 1624 roku Böhme wrócił do Görlitz. W tym samym roku ukazały się jego dzieła O prawdziwej pokucie i O prawdziwej rezygnacji.

Zostały one wydane z inicjatywy von Schweinichena, za zgodą księcia legnickiego.

W marcu 1624 roku władze miasta ustaliły, że Böhme jest ich autorem, co stanowiło złamanie zakazu pisania.

Pastor Richter złożył skargę do magistratu. Mimo saskiej okupacji najwyższym sędzią pozostawał cesarz jako król Czech.

Przesłuchanie Böhmego miało miejsce 26 marca 1624 roku na posiedzeniu rady. Aby uniknąć publicznego skandalu, zapadła decyzja o jego wyjeździe z miasta – nie jako formalna deportacja, lecz jako zalecenie.

Dzięki wsparciu śląskiej szlachty Böhme znalazł schronienie na dworze elektorskim w Dreźnie. 9 maja 1624 roku udał się przez Zittau do Drezna, gdzie zamieszkał w rezydencji nadwornego alchemika i lekarza Benedykta Hinkelmanna.

Przyjął go również Joachim von Loß – doradca elektora i cesarza – w swojej rezydencji w Pillnitz. Böhme spotkał się też z marszałkiem dworu i kaznodzieją.

Jego książki były dostępne w drezdeńskich księgarniach. W połowie lipca 1624 roku powrócił do Görlitz.

W 1620 roku elektor Jan Jerzy I wkroczył na Górne Łużyce, zdobył i spalił Budziszyn. Obie Łużyce znalazły się pod protestanckim panowaniem wojskowym.

Doświadczenia te skłoniły Böhmego do zerwania z nałożonym przez Richtera zakazem pisania. W krótkim czasie opublikował wiele listów teozoficznych.

Na początku lat 20. XVII wieku otrzymywał pomoc w formie żywności i pieniędzy, m.in. w zamian za pozwolenie na przepisywanie jego dzieł.

27 grudnia 1623 roku ukazała się starsza wersja Tablic Trzech Zasad.

W styczniu 1624 roku Böhme udał się na zamek Świny (koło Legnicy), należący do Johanna Sigismunda von Schweinichen. Tam, w drugiej połowie lutego 1624 roku, napisał młodszą wersję Tablic Trzech Zasad.

1624 – Powrót, przesłuchanie i ostatnie miesiące

Na początku 1624 roku Böhme wrócił do Görlitz. W tym samym roku ukazały się jego dzieła O prawdziwej pokucie i O prawdziwej rezygnacji.

Zostały one wydane z inicjatywy von Schweinichena, za zgodą księcia legnickiego.

W marcu 1624 roku władze miasta ustaliły, że Böhme jest ich autorem, co stanowiło złamanie zakazu pisania.

Pastor Richter złożył skargę do magistratu. Mimo saskiej okupacji najwyższym sędzią pozostawał cesarz jako król Czech.

Przesłuchanie Böhmego miało miejsce 26 marca 1624 roku na posiedzeniu rady. Aby uniknąć publicznego skandalu, zapadła decyzja o jego wyjeździe z miasta – nie jako formalna deportacja, lecz jako zalecenie.

Dzięki wsparciu śląskiej szlachty Böhme znalazł schronienie na dworze elektorskim w Dreźnie. 9 maja 1624 roku udał się przez Zittau do Drezna, gdzie zamieszkał w rezydencji nadwornego alchemika i lekarza Benedykta Hinkelmanna.

Przyjął go również Joachim von Loß – doradca elektora i cesarza – w swojej rezydencji w Pillnitz. Böhme spotkał się też z marszałkiem dworu i kaznodzieją.

Jego książki były dostępne w drezdeńskich księgarniach. W połowie lipca 1624 roku powrócił do Görlitz.

13 sierpnia 1624 roku zmarł jego przeciwnik Gregor Richter.

Jakub i Katharina Böhme utrzymywali się z handlu obwoźnego, często podróżując osobno.

7 listopada, po powrocie z osłabiającej podróży na Śląsk, poważnie zachorował.

Zmarł w nocy z 16 na 17 listopada 1624 roku. Obecny przypadkiem w mieście starosta zadbał o to, by otrzymał chrześcijański pogrzeb.

Pochówek odbył się 18 listopada, z udziałem cechu szewców i garbarzy, przy dźwiękach dzwonów i dużym udziale mieszkańców – jak opisał Kober.

Nagrobek ufundowany przez jego szlacheckich przyjaciół został mu odmówiony i usunięty.

Jak wspomniano na początku, jego żona Katharina zmarła w 1625 lub 1626 roku, najprawdopodobniej zarażając się dżumą podczas opieki nad chorymi.

Am 13. August 1624 verstarb sein Hauptwidersacher Gregor Richter. Seinen Unterhalt bestritt Jacob Böhme zusammen mit seiner Frau als Hausierer wobei beide getrennt unterwegs waren. Am 7. November erkrankte er nach einer Reise nach Schlesien, die er schon geschwächt angetreten hatte. In der Nacht vom 16. zum 17. November verstarb er. Der zufällig in Görlitz anwesende Landvogt sorgte dafür, dass Böhme auch ein christliches Begräbnis erhielt. Am 18. November erfolgte die Bestattung mit voller Beteiligung der Schuhmacher und Gerberzunft, Totengeläut „mit großem Aufsehen der Leute“ (Kober). Das von seinen adligen Freunden gestiftete Grabkreuz wird ihm verwehrt und wieder entfernt.

Seine Frau Katharina verstarb wie anfänglich erwähnt 1625/26 an der Pest mit der sie sich bei der Pflege von Pestkranken ansteckte.